مناظره ی طیب هندی وامام امام صادق(ع)
امام صادق(ع) واردمجلس منصورشد.درآن مجلس دکتری ازاهل هند بود که کتابهایی راازطب هندی برای منصور میخواند.امام صادق(ع) درگوشه ای نشست تاآن طبیب ازخواندن کتاب فارغ شد.زمانی که وی متوجه امام صادق (ع)گردید،پرسید:ِ«این شخص کیست»؟گفتند:«عالم آل محمد(ص) است».گفت«آیامیل داردازعلم طبی که نزدمااست بهره ای داشته باشد»؟حضرت صادق(ع)فرمود:«نه»
طبیب گفت:«چرا»؟
امام(ع) فرمود:«آن علم طبی که ما داریم،بهترازآن است که تو داری».طبیب سؤال کرد:«طب شماچیست»؟امام(ع):«من گرمی راباسردی،سردی راباگرمی،رطوبت راباخشکی،یبوست مزاج رابامرطوبی معالجه کرده وکاررابه خداواگذارمیکنم.من قول پیغمبراسلام راکه میفرماید:
«اَلمعده بیتُ کُل داءٍ وَالحمیة راسِِ کل دواءٍ»(1) راعمل نموده وبدن رابه آنجه که عادت داشته وا می گذارم».طیب گفت:«مگرطب غیرازاینها است»؟امام فرمود:«توگمام می کنی من این سخنان راازکتب طب آموخته ام»؟دکترگفت:؟«آری».امام(ع)جواب داد:«به خداقسم،جزازخدای علیم ازکسی نیاموخته ام،اینک بگو من وتوکدام یک درفن طبابت داناترم».دکترگفت:«من».حضرت فرمود:«اجازه میدهی که من راجع به علم طب پرسش هایی ازتوبکنم»؟دکترگفت:«آری».امام سوالاتی زیرراازدکترکرد ودکتردرجواب آنهاماند،لیکن بعدخود حضرت همه ی آنهاراجواب داد:
1- چراسرانسان دارای مفصلهایی(یعنی پیوندهای استخوانی)است ویک پارچه نیست؟2-فایدۀ
موی سرانسان چیست؟3-علت اینکه پیشانی مو ندارد چیست؟4-جهت این که پیشانی انسان،دارای خطوط مختلف ومتنوعی است چیست؟5-ابروبرای چه بالای چشم آفریده شده ؟6-چراچشم انسان لوزی شکل خلق شده است؟7-فلسفه این که بینی،میان دوچشم آفریده شده است چیست؟8-علت این که سوراخ های بینی انسان،سمت پایین آن خلق شده است چیست؟9-برای چیست که لب وشارب،بالای دهن قرار گرفته شده است؟10-علت اینکه دندان های جلو،تیزودندان های آسیاعریض ودندانهای انیاب درازاست چیست؟11-فلسفه اینکه برای مردان،ریش آفریده شده است چیست؟12-چراکف دست انسان موندارد؟13-برای چه ناخن وموروح ندارند؟14-جهت اینکه قلب انسان صنوبری شکل(نظیرمیوۀ درخت کاج هست)چیست؟15-چراریه به دوقسمت آفریده شده ودرجای خود درحرکت است؟16-فلسفه اینکه کبد،نظیرشخص قوزپشت است چیست؟17-علت اینکه کلیه هامثل حبۀلوبیا خلق شده اند چیست؟18-برای چیست که گودی زانوی انسان به طرف عقب قراردارد؟19-چراقسمتی ازکف پاگوداست وبه زمین نمی پسبد؟
دکتردرجواب حضرت عرض کرد:«هیچ کدام رانمیدانم»
امام(ع)فرمود:«ولی من علت وفلسفۀ همه اینها را می دانم»
دکترازامام درخواست کرد برای من شرح بده که حضرت به طورمبسوط جواب فرمودند:
جواب1-«خدای تواناسر انسان را یک پارچه نیافریده واز قطعات مخطلفه ترکیب کرد وشکاف هایی برای آن قرارداده تادچار سر درد نشود.
2-مورابالای سرانسان رویانید تابه وسیلِۀ آن، به اندازۀ لازم،روغن به دماغ(یعنی مغزسر)برسد وازطرفی هم،بخارهای سر به وسیله آن خارج گردد.
3-پیشانی بشررابدون موآفرید،تاچشم به وسیلۀ آن نوربگیرد.
4- درپیشانی انسان خطوط ونقوشی ترسیم شده تاازریزش عرق به چشم بشرجلوگیری کرده ونظیر نهرهایی که درزمین محل جریان آب می باشند،عرق را از ریختن در چشم ردکند.
5-ابروها رابالای چشم انسان خلق کرد،تانوربه اندازه لزوم به چشم برسد وازافراط نورجلوگیری نماید وزیادی نورچشم بشر را اذیت ننماید؟ای طبیب آیانمی بینی کسی که نور زیادی یرچشمش غلبه میکند،دست خود رانظیر سایبان بالای چشمانش می گذارد تا چشم به قدراحتیاج ازنوراستفاده کند.
6-چشم بشر رالوزی آفریده تا دواهای لازمه که به وسیلۀ میل استعمال می شود،به آسانی واردچشم شده وچرک وکثافت به سهولت از آنها به وسیلۀ اشک خارج شود.اگرچشم های انسان،مربع یا مدوربودند،میل درانهاگردش نمی کردودوا به آنها نمی رسد.
7- بینی انسان رامیان دو چشم قرارداده تا اینکه نوربه طورمساوی به چشم وی برسد.
8- سوراخ بینی راسمت پایین آن خلق نموده،تااخلاط مغز سرازآن خارج شود وبوهای (خوش وبد)از آن بالا رود.اگرسوراخ بینی ازسمت بالای آن بود،اخلاط مغزی ازآن نازل نمی گردد وبوها استشمام نمی شد.
9- لب وشارب رااز این نظیر بالای دهان آفرید که اخلاط نازله از مغزوبینی وارد دهان نشود وانسان ازنعمت اکل وشرب بی بهره نگردد.
10- دندان های جلو راتیز خلق کرده تا اشیای(خوردنی) به وسیلۀ آنها کوبیده ونرم گردد.
11- ریش را بدین لحاظ برای مردان رویانید تا به وسیلۀ آن ، ازآویزان موی سربه صورت (نظیر زنانی که موی سررا ازدوسمت صورت اویزان میکنند)،درانظارمردم مستغنی بوده وبه وسیله ریش اززنان تشخیص داده شود.
12- کف دست هااز این نظیر بدون مو خلق شده اند که انسان با آن اشیارالمس کند وباقوۀ لامسه،خشونت ونرمی آنهارابه خوبی احساس نماسد،چنانچه درکف درت ها موروییده بود،انسان ازاین ثمر محروم بود.
13- درناخن ومو،بدین جهت روح دمیده نشده که بلند بودن آنهاباعث جلب چرک وکثافت خواهد شدو کوتاه کردن ان مطلوب وپسندیده است .چنانچه درناخن ومو نیزروح دمیده می شد،انسان درموقع چیدن وگرفتن آنهافوق العادخ ناراحت می شد.
14- قلب انسان راصنوبری شکل (نظیرمیوۀ درخت کاج) افریده تا به وسیلۀ آویختگی ونوک باریک خود درریه داخل شود وازنسیم سرد ریه خنک گردد واز طرفی هم مغزسرازحرارت آن صدمه نبیند.
15- ریه بشر رادو قطعه خلق کرده که قسمتی ازقلب درنتگنای آن واقع شود واز حرکت آن نسیمی بگیرد.
16- کبدانسان را از قوزپشت آفریده که بدین وسیله،به معده فشاردهد ومعده بخارهای خود راخارج کند.
17- کلیۀ بشر رابدین جهت مانندحبۀ لوبیا خلق کرده که کلیه ها محل ریزش قطرات منی است،زیرانقطه نقطه برکلیه ها میچکد. چنانچه کلیه ها کروی یامربع بودند نطفه ها بایکدیگر متصل میشدند ودرهنگام خروج،باعث التذاذ نمی گردد،زیرامنی از فقراط پشت به سوی کلیه ها حرکت میکند کلیه ها نظیر کرم،گاهی منقبض گاهی منبسط می شوند وبدین وسیله منی رابه جانب مثانه پرتاب می نماید.
18- درون کاسۀ زانو رااز این جهت به سمت عقب آفریده که وقتی انسان به طرف جلوحرکت می کند،تعادل خود راحفظ نماید.اگرغیرازاین بود انسان در موقع راه رفتن،با حرکات نامرموزی مشی می کرد وبه زمین می افتاد.
19- وسط کف پاهارابدین جهت گود قرارداده که اگر هم کف پا به زمین می رسید،حرکت وراه رفتن برای انسان ثقیل وسنگین بود،نظیر سنگ آسیایی که هرگاه یک گوشه ای از آن به زمین باشد،یک طفل می تواند آن راحرکت دهد،ولی اگرآن سنگ آسیا به رو،به زمین افتاده باشد،حمل ونقل آن برای مردان شجاع نیز
فصعب ودشواراست».
طبیب هندی به امام صادق(ع)عرض کرد:«تواین علم راازکجا آموخته ای»؟امام فرمود:«من این علم راازپدران بزرگوارم،ازرسول خدا(ص) ازجبرییل،ازآن خدایی که اجسام رارواح راآفریده،یادگرفته ام».
طبیب هندی گفت:«حقا که راست می گویی،من اکنون به یگانگی خدا ونبوت حضرت محمد بن عبدالله(ص) واعلمیت تو براهل این زمان شهادت میدهم».
منبع :